Pracownik z Ukrainy nie ma statusu UKR. Czy trzeba od razu wystąpić o zezwolenie na pracę? Nie zawsze. Od 5 marca 2026 r. powiadomienie obejmuje wszystkich cudzoziemców korzystających z ochrony czasowej, a przepis przejściowy pozwala korzystać z tej ścieżki również legalnie przebywającym obywatelom Ukrainy bez takiej ochrony.
Dlatego przeglądu zatrudnienia nie można ograniczyć do kolumny „PESEL UKR: tak/nie”. Trzeba ustalić aktualny pobyt, podstawę pracy i historię zgłoszeń.
Co zmieniła ustawa z marca?
Ustawa z 23 stycznia 2026 r. przeniosła część rozwiązań do ogólnych przepisów. Art. 5a ustawy o powierzaniu pracy określa powiadomienie dotyczące osób objętych ochroną czasową. Art. 41 ustawy zmieniającej przewiduje trzyletni okres przejściowy dla obywateli Ukrainy, którzy przebywają legalnie w Polsce i nie korzystają z tej ochrony.
Ten okres trwa do 4 marca 2029 r. Nie jest to przedłużenie pobytu wszystkich obywateli Ukrainy do tej daty. Pracownik korzystający z przepisu musi nadal mieć legalny pobyt. Termin dokumentu lub inna podstawa jego przedłużenia wymagają osobnego sprawdzenia.
Ochrona czasowa została przedłużona do 2028 r.
Na dzień aktualizacji obowiązuje już decyzja Rady UE przedłużająca ochronę do 4 marca 2028 r. Starsze komunikaty wskazujące wyłącznie marzec 2027 r. nie uwzględniają tej zmiany.
Przedłużenie okresu ochrony nie usuwa przesłanek utraty statusu konkretnej osoby. UDSC opisuje również obowiązujące od 5 sierpnia 2026 r. zasady przyznawania ochrony związane z wypełnieniem obowiązków wojskowych w Ukrainie oraz wyjątek dla osób nieprzerwanie zachowujących wcześniejszą ochronę. Firma powinna sprawdzić aktualny status kandydata; nie zastępuje organu rozstrzygającego o jego przyznaniu.
Kiedy wysłać powiadomienie?
Przy zatrudnieniu w tym trybie pracodawca powiadamia właściwy PUP przez praca.gov.pl w ciągu siedmiu dni od rozpoczęcia pracy. Nie zastępuje tego zgłoszenie do ZUS, podpisana umowa ani dokument wysłany przez poprzedniego pracodawcę.
Nowego sprawdzenia wymagają także zmiany warunków. Art. 5a przewiduje ponowne powiadomienie m.in. przy zmianie rodzaju umowy, stanowiska lub rodzaju pracy, zmniejszeniu wymiaru albo liczby godzin oraz obniżeniu wskazanego wynagrodzenia. Termin wynosi siedem dni od wystąpienia właściwej zmiany.
Przed wysłaniem kolejnego formularza sprawdź również przepisy przejściowe dla powiadomień złożonych przed 5 marca. Sama zmiana ustawy nie jest poleceniem ponownego zgłoszenia całej załogi.
Jak przejrzeć dokumenty bez zbierania wszystkiego od nowa?
Dla każdej osoby ustal:
- na jakiej podstawie przebywa dziś w Polsce;
- czy korzysta z ochrony czasowej, czy z innego tytułu;
- z jakiego przepisu wynika prawo do pracy w firmie;
- czy wymagane powiadomienie zostało wysłane i zachowano potwierdzenie;
- czy dane zgłoszenia odpowiadają faktycznej umowie i pracy.
Przy zmianie statusu zestaw datę zmiany z ciągłością pobytu i zatrudnienia. Utrata UKR nie oznacza automatycznie zakazu pracy, ale nie można też uznać, że dawny status nadal wystarcza. Szczegóły terminów opisuje poradnik o powiadomieniach.
Źródła
Stan prawny: 28 września 2026 r.